Oturmak Yeni Sigara mı?
Masamda gördüğünüz Pofi'yi bir deniz süngerinden yaptım. Sonra da çalışırken her 25 dakikada bir el sallayıp sizi ayağa kaldırsın diye onu dijital bir çalışma arkadaşına dönüştürdüm: https://barisozcan.com/pofi Pomodoro tekniğinin hareketli hali diyebiliriz kendisine. Dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz. (iPhone'da bildirim almak için sayfayı Safari'den ana ekranınıza eklemeniz gerekiyor.) --- Oturmak yeni sigara mı? Hareketsizliğin kalbe zarar verdiğini gösteren ilk büyük kanıt 1950'lerin Londra'sından geliyor: Jerry Morris adında bir doktor, aynı iki katlı otobüste bütün gün oturan şoförlerle merdivenleri inip çıkan biletçileri karşılaştırdı. Bugün uzun süre oturmanın zararlarını hepimiz biliyoruz ama yine de yerimizden kalkmıyoruz, çünkü "arada bir kalk" tavsiyesinin bir dozu yok. Columbia Üniversitesi'nden Keith Diaz ve ekibi bu dozu bir ilacın en küçük etkili dozunu arar gibi aradı: 8 saat oturan gönüllülerden yemek sonrası kan şekerini yalnız her 30 dakikada 5 dakika yürüyenler belirgin biçimde düşürdü. Bu videoda akşam spora gitmenin gündüz oturmanın zararını neden tek başına silemediğini, kaslarımızın neden birer sünger gibi çalıştığını, gün içinde ne sıklıkla kalkmamız gerektiğini ve kısa yürüyüş molalarının enerjiye, ruh hâline ve derste dikkate ne yaptığını anlatıyorum. --- BÖLÜMLER 0:00 Şu an bu videoyu nasıl izliyorsunuz? 1:42 Aynı otobüste çalışan iki adamın kalbi 4:03 Haftada üç gün spora gidiyorum ama... 5:25 Oturmanın zararını silen en küçük doz 6:33 Kaslarımız neden birer sünger? 9:05 Şimdi lütfen ayağa kalkın 12:41 Oturmak gerçekten yeni sigara mı? KAYNAKLAR Otobüs şoförleri ve biletçiler Morris ve Raffle, 1954, otobüs çalışanlarında kalp hastalığı (tam metin): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1037575/ Heady ve ark., 1961, üniforma pantolonunun bel ölçüsüne göre karşılaştırma (tam metin): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1058836/ Doll ve Hill, 1950, sigara ve akciğer kanseri (tam metin): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2038856/ Doz deneyi ve sünger Duran, Diaz ve ark., 2023, oturmayı bölmenin en küçük etkili dozu: https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000003109 Keith Diaz, What Sitting All Day Does to Your Brain and Body, TED, 2026: https://www.youtube.com/watch?v=rKgtm81yi94 Beyin ve ders Carter ve ark., 2018, uzun oturmada beyne giden kan akışı: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29878870/ Fenesi ve ark., 2018, ders arasında hareketli mola: https://news.mcmaster.ca/sweat-so-you-dont-forget/ Filmler ve diziler The Apartment (Garsoniyer), Billy Wilder, 1960 Office Space, Mike Judge, 1999 WALL·E, Andrew Stanton, 2008 SpongeBob SquarePants (SüngerBob Kare Pantolon), "Tea at the Treedome", 1999 Seinfeld, "The Wait Out", 1996 Ikiru (Yaşamak), Akira Kurosawa, 1952 The Truman Show, Peter Weir, 1998 The Secret Life of Walter Mitty (Walter Mitty'nin Gizli Yaşamı), Ben Stiller, 2013 Forrest Gump, Robert Zemeckis, 1994 Rocky, John G. Avildsen, 1976 Kanalda CANLI YAYINDA Pomodoro Tekniğiyle Birlikte Çalışma (2020): https://www.youtube.com/watch?v=AdGbOkpie94 Yürüyelim Arkadaşlar! (2019): https://www.youtube.com/watch?v=HTFTvfin5Es Neden sürekli yorgunuz? (2025): https://www.youtube.com/watch?v=n4LCbWCshdw MÜZİK ve SES EFEKTLERİ Epidemic Sound: https://share.epidemicsound.com/h04xit TAM METİN, GÖRSEL KAYNAKLAR VE LİSANSLAR: https://barisozcan.com/yazi/oturmak-yeni-sigara-mi --- Videodaki Seinfeld sahnesinde Kramer'in derdi bir kot pantolon: o kadar dar ki sandalyeye oturmak için dizini bükemiyor. Yetmiş yıl önce Londra'da oturmanın bedelini gösteren kanıt da bir pantolondan çıkmıştı; araştırmacılar otobüs şirketinin üniforma kayıtlarındaki bel ölçülerini karşılaştırmıştı. Bu satırı ayakta mı okuyorsunuz, oturarak mı? Yorumlara bir 🧽 (ayakta) ya da 🪑 (oturarak) bırakın, bakalım hangisi kazanacak.
Barış Özcan · Diğer